Bir veri merkezinin teknik kapasitesi değerlendirilirken çoğu zaman donanım detayları ön plana çıkar. Ancak gerçek performans, ağ altyapısının ne kadar doğru tasarlandığıyla doğrudan ilişkilidir. Network katmanı zayıf olan bir altyapıda donanım gücü tek başına yeterli olmaz.
Fiziksel olarak yakın iki veri merkezi bile, farklı BGP politikaları sebebiyle internete farklı rotalar üzerinden çıkış yapabilir. Bu farklılık gecikme sürelerinden bağlantı stabilitesine kadar birçok noktada hissedilir.
Bu yazıda PenDC AS48678 ile DGN Teknoloji AS43260’ın ağ mimarileri ele alınarak teknik avantaj ve dezavantajları sade bir şekilde açıklanmaktadır.
ASN Nedir?
ASN, bir ağın internette nasıl temsil edildiğini gösteren temel kimliktir. Bir veri merkezinin kendi ASN’ine sahip olması, trafik yönetiminde bağımsız hareket edebilmesini sağlar.
PenDC (AS48678) ve DGN Teknoloji (AS43260), BGP kararlarını kendi ASN’leri üzerinden alan iki farklı veri merkezidir. Bu sayede trafik yönleri, öncelikli operatörler ve rota tercihleri doğrudan kendi politikalarına göre belirlenir.
ASN kullanılmayan yapılarda trafik başka bir operatörün kontrolündedir. Bu durum rota değişimlerini sınırlı hale getirir ve arıza anlarında müdahale süresini uzatır.
Hız Algısı Nasıl Oluşur?
Bağlantının hızlı hissedilmesi, yalnızca bant genişliğiyle açıklanamaz. Verinin karşı noktaya ulaşma süresi, rotanın uzunluğu ve yönlendirme karmaşıklığı hız algısını belirler. Trafik ne kadar doğrudan bir yol izlerse performans o kadar stabil olur.
PenDC ağında trafik, Avrupa ve çevresel çıkışlarda daha kısa rotalar üzerinden yönlendirilir. Bulgaristan ve Almanya çıkışları, trafiğin büyük transit ağlarda dolanmasını azaltacak şekilde konumlandırılmıştır.
DGN ağ yapısında ise trafik çoğunlukla upstream operatörler aracılığıyla taşınır. Bu yapı geniş erişim sunar ancak bazı bağlantılarda dolaylı rotalar oluşabilir.
Kararlı Bağlantı Neden Kritik?
Yüksek hız değerleri, bağlantı sürekli değişken davranıyorsa anlamını yitirir. Stabil bir ağda kullanıcı, yoğunluk fark etmeksizin benzer gecikme süreleriyle çalışır. Bu özellik özellikle VPN altyapıları, Oyun sunucuları, canlı yayın sistemleri ve anlık finansal işlemler için kritik kabul edilir. Bu servislerde küçük gecikme oynamaları bile doğrudan sorun yaratabilir.
PenDC AS48678 altyapısında ağ stabilitesi, hız ile birlikte ele alınır ve BGP yapılandırmaları ani routing değişimlerini azaltacak şekilde kurgulanmıştır. DGN AS43260 ağ yapısında ise bazı durumlarda rota değişimlerinin daha belirgin hissedilmesi, gecikmeye hassas servislerde dalgalanmalara yol açabilir.mlarda daha hissedilir olabilir. Bu durum gecikmeye duyarlı servislerde performans kayıplarına yol açabilir.
Ağın İnternete Açılan Kapısı Upstream ve Peering
Bir ağın internete hangi yollarla bağlandığını değerlendirmek için upstream ve peering birlikte incelenmelidir. Upstream, trafiğin global internet omurgasına ulaştığı taşıyıcıları temsil eder. Peering yapıları ise ağların birbirine doğrudan bağlanarak daha kısa ve kontrollü trafik yolları oluşturmasını sağlar.
PenDC AS48678
PenDC, upstream ve peering ilişkilerini birlikte yöneten bir network yaklaşımı benimser. Trafik mümkün olan en kısa ve doğrudan yollar üzerinden taşınır, gerektiğinde ise farklı upstream alternatifleri kullanılır. Bu sayede ağ tek bir rota veya operatöre bağımlı hale gelmez.
Bulgaristan ve Almanya çıkışları, Avrupa’ya giden trafiğin daha az yönlendirme ile ilerlemesini sağlar. Daha kısa rota, daha düşük gecikme ve daha stabil bağlantı anlamına gelir.
Çoklu upstream mimarisi, trafiğin tek bir hat üzerinde yoğunlaşmasını engeller. Bir bağlantı devre dışı kaldığında trafik diğer hatlar üzerinden akmaya devam eder.
BGP seviyesinde sağlanan DDoS koruması, zararlı trafiğin ağın iç katmanlarına ulaşmadan filtrelenmesini hedefler. Bu yaklaşım, servis sürekliliğini korumaya yardımcı olur.
PENDC Upstream Bağlantıları
- Cogent (AS174)
- Türk Telekom (AS9121)
- RETN (AS9002)
PENDC Peering Noktaları
DGN Teknoloji AS43260
DGN tarafında network mimarisi büyük ölçüde upstream odaklıdır. Bu yapı, farklı lokasyonlara erişimi kolaylaştırır ancak doğrudan peering bağlantılarının sınırlı olduğu senaryolarda trafik daha uzun yollar izleyebilir.
Upstream hatları geniş erişim sağlasa da bu bağlantılara olan bağımlılık arttıkça, yoğun trafik anlarında veya operatör taraflı problemler yaşandığında esnek müdahale imkânı sınırlanabilir.
DGN Upstream Bağlantıları
DGN Downstream
- Birçok küçük ve orta ölçekli hosting firması
- Farklı veri merkezleri
- Alt ISP yapıları
Downstream Trafik Dağılımı Neden Önemlidir
Downstream, bir ASN altında yer alan müşteri ağlarını ifade eder ve trafiğin yönünü doğrudan etkiler. Kurumsal firmalar, servis sağlayıcılar, alt ISP’ler ve farklı müşteri segmentleri bu yapının parçalarıdır. Downstream dağılımı, ağın yoğunluk anlarında nasıl davrandığını açık şekilde gösterir.
Downstream çeşitliliğinin yüksek olması, trafiğin tek bir müşteri grubuna veya tek bir yöne yüklenmesini engeller. Bu yapı, ağ üzerindeki yükün daha dengeli yayılmasını sağlar. Dengeli trafik, stabiliteyi artırır ve ani trafik dalgalanmalarının daha kolay yönetilmesine imkan tanır.
DGN Teknoloji
DGN ağ yapısında çok sayıda alt ISP ve farklı veri merkezine bağlı geniş bir downstream profili bulunur. Bu sayede birçok trafik, ağ dışına çıkmadan DGN altyapısı içinde yönlendirilebilir.
Bununla birlikte geniş downstream çeşitliliği, trafik davranışında dalgalanmalara yol açabilir. Özellikle yoğun saatlerde veya belirli müşteri segmentlerinin yüksek yük oluşturduğu durumlarda dengeyi korumak zorlaşabilir.
PenDC
PenDC tarafında downstream müşteri yapısı kontrollü bir dağılıma sahiptir. Bu durum, trafiğin daha tahmin edilebilir ve dengeli bir şekilde yayılmasını sağlar.
Kontrollü downstream yapısı, ani trafik sıçramalarının etkisini azaltır. Ağ genelinde daha stabil bir trafik davranışı oluşur ve performans dalgalanmaları düşük seviyede kalır.
Temel Altyapı Karşılaştırması Tablosu
| Başlık | PenDC AS48678 | DGN Teknoloji AS43260 |
|---|---|---|
| Merkez konum | Bursa merkezli, İstanbul ve yurt dışı pop noktaları | Bursa merkezli, kendi veri merkezi binası |
| Ağ odağı | Daha kontrollü trafik yönetimi, stabilite ve rota kalitesi, geniş downstream ağı | Geniş kapsama, daha büyük downstream |
| Toplam trafik kapasitesi (genel görünüm) | ~200–300 Gbps+ (paylaşılan özet) | ~400 Gbps+ (paylaşılan özet) |
| IPv4 adres büyüklüğü (genel görünüm) | 388 /24 prefix | 83 /24 prefix |
| Upstream yaklaşımı | Avrupa çıkışlarını güçlendirme, düşük gecikme hedefi | Daha upstream merkezli, geniş erişim hedefi |
| Peering yaklaşımı | Seçici peering, rota kalite kontrolü, çok sayıda peering | Az sayıda peering ile upstream bazlı trafik |
| Downstream müşteri yapısı | Güncel 36 downstream | Güncel 12 downstream |
| Routing davranışı | Ani rota değişimlerini azaltmaya odaklı, kontrollü politika | Bazı senaryolarda rota değişimleri daha hissedilebilir |
| Stabilite odağı | Gecikme dalgalanması ve paket kaybını düşük tutma önceliği | Kullanım senaryosuna göre değişken, geniş ağ avantajı |
| Gecikmeye duyarlı servisler | VPN, oyun, canlı yayın, finans gibi işlerde daha tutarlı tepki hedefi | Bazı gecikmeye duyarlı işlerde dalgalanma görülebilir |
PenDC Hangi Durumlarda Tercih Edilmeli?
PenDC, düşük gecikme ve stabil bağlantı gerektiren sistemler için tasarlanmış bir ağ yapısına sahiptir.
Avrupa ağırlıklı projeler
Avrupa’ya yakın ve daha kısa rotalar, gecikme sürelerini düşürür ve uygulama tepkilerini hızlandırır.
Oyun altyapıları
Ping dalgalanması oyun deneyimini olumsuz etkiler. Daha kontrollü trafik akışı, ping değerlerinin daha dengeli kalmasını sağlar.
Gerçek zamanlı iletişim sistemleri
VoIP, canlı yayın ve anlık veri akışlarında gecikme toleransı düşüktür. Daha stabil trafik davranışı, kalite sorunlarını azaltır.
Hızlı tepki isteyen sistemler
Finans, canlı servisler ve anlık işlem platformlarında düşük gecikme performansı doğrudan belirler. Bu senaryolarda PenDC daha uygun bir altyapı sunar.
Ping hassasiyeti olan, stabilite gerektiren ve Avrupa trafiği yoğun projelerde PenDC AS48678 tercih edilebilir.
DGN Hangi Durumlarda Tercih Edilmeli?
DGN, yüksek bant genişliği ihtiyacı olan ve geniş kullanıcı kitlesine hizmet veren projeler için avantajlı bir altyapı sunar.
Yoğun Türkiye içi trafik
Kullanıcıların çoğu Türkiye’deyse, yerel erişim sayesinde geniş kitlelere hızlı ulaşım sağlanır.
Video ve dosya dağıtım sistemleri
Streaming ve büyük veri transferlerinde gecikmeden çok kapasite önemlidir. DGN’nin altyapısı bu tür yükleri taşımaya uygundur.
Büyük ölçekli kullanıcı sistemleri
Çok sayıda eş zamanlı bağlantının olduğu yapılarda bireysel gecikmeden çok toplam trafik yönetimi ön plana çıkar.
Yüksek hacimli bant genişliği kullanımı
CDN, medya servisleri ve dağıtım platformlarında geniş trafik kapasitesi belirleyici rol oynar.
Bu tür senaryolarda DGN AS43260 daha mantıklı bir tercih olabilir.