API Üzerinden Veri Çekme Sistemi Nasıl Oluşturulur?

API üzerinden veri çekme işlemi, bir sistemin dış dünyaya açtığı belirli bir adrese bağlanıp veri talep edilmesi şeklinde çalışır. Gelen yanıt genellikle JSON formatında olur ve bu format, verinin rahatça ayrıştırılmasını sağlar. İşleyişte istek gönderilir, yanıt alınır ve elde edilen veri kullanılmaya başlanır.

Çalışma Mantığı Nasıldır?

Bir API üzerinden veri çekme sistemi en temel haliyle üç ana parçadan oluşur. İlk olarak, veriyi sağlayan bir API adresi bulunur ve bu adres klasik bir web sitesi gibi düşünülmemelidir. Bu adrese tarayıcı değil, doğrudan bir yazılım veya script erişir.

İkinci aşamada, API adresine istek gönderen küçük bir dosya yer alır. Bu dosya çoğunlukla Python, PHP veya JavaScript kullanılarak hazırlanır ve tek amacı ilgili veriyi almaktır.

Son aşamada ise bu dosya çalıştırılır ve API’den veri yanıt olarak geri döner.

API Üzerinden Veri Çekme Nasıl Yapılır?

API’nin çalıştığını terminalden görelim

Önce kod yazmadan API’nin yanıt verdiğini doğrulayalım. Terminali açalım ve istek atalım.

curl https://jsonplaceholder.typicode.com/users

curl https://jsonplaceholder.typicode.com/users

Ekranda JSON verisini görüyorsan işlem bu noktada doğru ilerliyor demektir. JSON çıktısının tek satır gibi görünmesi normaldir ve birazdan daha düzenli bir hale getirilecektir. Terminalde curl ile alınan JSON çıktıları genellikle bu şekilde gösterilir.

JSON çıktısını terminalde okunur hale getirelim

Şimdi çıktıyı okuyalım. Bunun en basit yolu, curl çıktısını Python’ın JSON aracıyla formatlamaktır.

curl -s https://jsonplaceholder.typicode.com/users | python -m json.tool

curl -s https://jsonplaceholder.typicode.com/users | python -m json.tool

Aynı isteği küçük bir Python dosyasıyla çekelim

Bu adımda API’den veri almak için Python kullanacağız. Bilgisayarında Python kurulu değilse veya Windows üzerinde Python kurulum sürecine hâkim değilsen, rehberimizi incelemeni öneririz.

Şimdi terminalde gördüğümüz isteği bir dosyaya aktaralım. Böylece bu işlemi ilerleyen zamanlarda kolayca yeniden çalıştırmak mümkün olacak.

Önce requests kütüphanesini kuralım

pip install requests

pip install requests

Şimdi veri_cek.py dosyasını oluşturalım ve içine şunu yazalım

import requests
url = "https://jsonplaceholder.typicode.com/users"
r = requests.get(url, timeout=30)
print("HTTP:", r.status_code)
r.raise_for_status()  # hata varsa burada patlar<br>data = r.json()print("Kayıt sayısı:", len(data))
print("İlk kayıt örneği:", data[0])

import requests
url = "https://jsonplaceholder.typicode.com/users"
r = requests.get(url, timeout=30)
print("HTTP:", r.status_code)
r.raise_for_status()  # hata varsa burada patlar<br>data = r.json()print("Kayıt sayısı:", len(data))
print("İlk kayıt örneği:", data[0])

Dosyayı çalıştıralım

python veri_cek.py

python veri_cek.py

Parametre Göndererek API ile Nasıl Çalıştığımızı Görelim

Bir API’den veri çekerken her zaman tek tip veri almak zorunda değiliz. Çoğu API, gönderdiğimiz parametrelere göre farklı sonuçlar döndürür. Bu nedenle şimdi aynı isteği, bu kez parametre ekleyerek yapalım ve API’nin nasıl davrandığını görelim.

Terminalden basit bir test yapalım

curl "https://httpbin.org/get?limit=5&page=2"

curl "https://httpbin.org/get?limit=5&page=2"

Bu istek çalıştığında, API bize gönderdiğimiz parametreleri geri yansıtır. Böylece parametrelerin doğru şekilde iletildiğini net olarak görürüz.

Şimdi aynı işlemi küçük bir kod parçası ile yapalım.

import requests

url = "https://httpbin.org/get"
params = {"limit": 5, "page": 2}

response = requests.get(url, params=params, timeout=30)
response.raise_for_status()

print(response.json()["args"])

import requests

url = "https://httpbin.org/get"
params = {"limit": 5, "page": 2}

response = requests.get(url, params=params, timeout=30)
response.raise_for_status()

print(response.json()["args"])

Bu çıktıda limit ve page değerlerini görüyorsak, parametreli API çağrısı doğru şekilde çalışıyor demektir. Bundan sonraki adımlarda gerçek API’lerle çalışırken de aynı mantığı kullanacağız.

API Anahtarı Kullanımı Nasıl Yapılır?

Canlı sistemlerde yer alan API’lerin çoğu güvenlik amacıyla bir anahtar ister. Bu anahtar genellikle yapılan isteğin başlık bilgisine eklenir. Çalışma mantığı basittir; geçerli bir anahtar kullanıldığında veri alınır, geçersiz bir anahtar kullanıldığında hata mesajı döner.

Gerçek sistemlerde çoğu API anahtar ister. Bu anahtar genellikle isteğin başlığına eklenir. Mantık basittir. Anahtar doğruysa veri gelir, yanlışsa hata döner.

import requests

url = "https://api.ornek.com/data"
headers = {
    "Authorization": "Bearer API_TOKEN_BURAYA"
}

r = requests.get(url, headers=headers, timeout=30)
print("HTTP kodu:", r.status_code)
print(r.text[:300])

import requests

url = "https://api.ornek.com/data"
headers = {
    "Authorization": "Bearer API_TOKEN_BURAYA"
}

r = requests.get(url, headers=headers, timeout=30)
print("HTTP kodu:", r.status_code)
print(r.text[:300])

Bu noktada 401 veya 403 alıyorsak anahtar ya hatalıdır ya da yetkimiz yoktur.

Çok Fazla Veri Varsa Sayfa Sayfa Çekelim

Bazı API’ler veriyi parça parça verir. JSONPlaceholder bu durumu desteklediği için gerçek bir örnekle görelim.

curl "https://jsonplaceholder.typicode.com/posts?_page=1&_limit=5" | python -m json.tool

curl "https://jsonplaceholder.typicode.com/posts?_page=1&_limit=5" | python -m json.tool

Şimdi bunu kodla döngüye alalım.

import requests

base_url = "https://jsonplaceholder.typicode.com/posts"
all_posts = []

for page in range(1, 4):
    r = requests.get(base_url, params={"_page": page, "_limit": 5}, timeout=30)
    r.raise_for_status()
    posts = r.json()
    all_posts.extend(posts)
    print(f"{page}. sayfa çekildi")

print("Toplam kayıt:", len(all_posts))

import requests

base_url = "https://jsonplaceholder.typicode.com/posts"
all_posts = []

for page in range(1, 4):
    r = requests.get(base_url, params={"_page": page, "_limit": 5}, timeout=30)
    r.raise_for_status()
    posts = r.json()
    all_posts.extend(posts)
    print(f"{page}. sayfa çekildi")

print("Toplam kayıt:", len(all_posts))

Bu kodla birlikte veriyi kontrollü şekilde parça parça çekmiş oluruz.

Otomatik Hale Getirme

Tüm adımlar sorunsuz çalıştıysa artık otomatik çalıştırabiliriz. Linux sistemlerde bunun en basit yolu cron kullanmaktır.

*/10 * * * * /usr/bin/python3 /opt/veri_cek.py >> /var/log/veri_cek.log 2>&1

*/10 * * * * /usr/bin/python3 /opt/veri_cek.py >> /var/log/veri_cek.log 2>&1

Bu ayarla birlikte script her 10 dakikada bir çalışır.

Sık Sorulan Sorular

API çağrısı çok yavaş çalışıyorsa bunu nasıl teşhis edebilirim?

DNS çözümlemesi, TLS bağlantı süresi veya network gecikmesi bu duruma sebep olabilir. Terminalden curl -w ile bağlantı sürelerini görmek, sorunun API mi yoksa ağ mı kaynaklı olduğunu anlamaya yardımcı olur.

curl komutu her işletim sisteminde çalışır mı?

curl, Linux ve macOS sistemlerde varsayılan olarak yüklü gelir. Windows 10 ve üzeri sürümlerde de PowerShell üzerinden hazır olarak bulunur. Daha eski Windows sürümlerinde curl manuel olarak kurulabilir veya alternatif araçlar kullanılabilir.

API’den veri çekerken neden timeout tanımlamak gerekir?

API çağrıları ağ üzerinden yapıldığı için karşı tarafın cevap vermemesi veya bağlantının kopması mümkündür. Timeout tanımlanmazsa uygulama süresiz bekleyebilir. Bu da script’in kilitlenmesine ve otomatik çalışan sistemlerin durmasına neden olur.

API anahtarım doğru ama yine de 403 alıyorum, neden?

Bu genellikle anahtarın aktif olduğu ama ilgili endpoint için yetkisinin olmadığı anlamına gelir. Birçok API anahtarı oluşturulurken varsayılan olarak tüm izinler verilmez. Yetki kapsamı (scope) kontrol edilmelidir.